PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA ROZPOCZYNAJĄCEGO PROJEKT SPÓŁDZIELNIE SOCJALNE NA WSCHODZIE I ZACHODZIE, DWA MODELE SPÓŁDZIELNI SOCJALNYCH (zachodni i wschodni) W PORÓWNANIU
29 października 2008r., Kraków, Polska
Informacje ogólne:
W spotkaniu uczestniczyło 8 osób: Joanna Brzozowska(ZLSP), Łukasz Uchto(ZLSP), Anna Bulka(ZLSP), Gianluca Pastorelli(DIESIS), Lucie Brancikova (SCMVD), Eum Hyungsik (CECOP), Janusz Paszkowski (ZLSP) i Hubert Pora (KZRSIiSN).
Przebieg spotkania w dniu 29 października:
1.Otwarcie i powitanie gości.
2.Wprowadzenie do tematu.
3.Prezentacja partnerów projektu i reprezentowanych przez niego instytucji.
4.Prezentacja projektu (Joanna Brzozowska - ZLSP). 5.Prezentacja aspektów finansowych projektu - budżet (Luca Pastorelli - DIESIS).
6.Sesja pytań i odpowiedzi.
7.Debata nad zagadnieniami operacyjnymi.
 
1. Prezentacja partnerów projektu i reprezentowanych przez niego instytucji: Związek Lustracyjny Spółdzielni Pracy (prezentacja jest załączona) jest dobrowolną i samorządną organizacją zrzeszającą spółdzielnie pracy i organizacje spółdzielcze w Polsce. Powstał 14 listopada 1991 r. w Warszawie. Posiada osobowość prawną. Ma swoje przedstawicielstwa na terenie całej Polski. Zakres działalności ZLSP obejmuje lustrację i badania sprawozdań finansowych spółdzielni, archiwizowanie dokumentów, prowadzenie doradztwa, instruktażu i szkoleń dla członków rad nadzorczych, zarządów oraz służb funkcjonalnych spółdzielni pracy i organizacji spółdzielczych, kształcenie kadr dla spółdzielni i działalność wydawniczą, współpracę naukowo - techniczną, działalność promocyjną na rzecz spółdzielni, inicjowanie nowoczesnych metod gospodarowania i marketingu oraz prowadzenie funduszy pomocowych dla spółdzielni. Związek pełni rolę organu integracji gospodarczej i promocji spółdzielni pracy w kraju i zagranicą, popularyzuje międzynarodowe zasady spółdzielcze i tradycje polskiej spółdzielczości pracy. ZLSP realizuje również projekty o zasięgu krajowym i międzynarodowym, które mają na celu promocję spółdzielczości, nawiązywanie współpracy pomiędzy organizacjami spółdzielczości pracy. ZLSP jest członkiem wielu organizacji międzynarodowych, współpracuje z wieloma polskimi i zagranicznymi placówkami naukowymi, kulturalnymi i oświatowymi. Podstawową grupa docelową działalności ZLSP są spółdzielnie w tym związku zrzeszone oraz środowisko, w którym działają.
DIESIS (prezentacja w aneksie) jest europejską i międzynarodową organizacją badawczą, służbą rozwoju dla Ekonomii Społecznej i Spółdzielni, misją jego jest udzielanie wsparcia jego członkom, szkolenia, polem działania jest ekonomia społeczna. Jego członkami są przedsiębiorstwa, struktury doradztwa i rozwoju oraz organizacje wyspecjalizowane w transferze know-how rozpoznane jako część ekonomii społecznej w Europie i na świecie. Jego misją jest wspieranie i rozwój ekonomii społecznej i, w szczególności spółdzielni oraz przedsiębiorstw społecznych w Europie i na świecie poprzez implementację działań opartych na wiedzy, takich jak szkolenia, projektowanie projektów, konsultacje i usługi doradcze, wsparcie techniczne i badania. Jest technicznym ramieniem CECOP. CECOP to europejskie lobby spółdzielcze, działające na europejskim poziomie.
Luca Pastorelli przedstawił prezentację dotyczącą sektora spółdzielni socjalnych we Włoszech. Wyróżnił dwa typy spółdzielni we Włoszech A i B. Typ B odpowiada polskim spółdzielniom socjalnym, są to także spółdzielnie pracy. Mówił również, że we Włoszech istnieje ponad 7 tys. spółdzielni socjalnych i sektor ciągle się rozwija. Upośledzeni i narkomani to główni członkowie spółdzielni socjalnych we Włoszech wywodzący się z grup defaworyzowanych. Luca Pastorelli zwrócił również uwagę na bazę prawną - prawo we Włoszech daje spółdzielniom socjalnym pierwszeństwo w publicznych przetargach. Każda branża we włoskich spółdzielniach ma swoje organizacje ochronne. Spółdzielnie mogą także gromadzić się w konsorcja, by wzmocnić swoją pozycję na rynku. We Włoszech istnieją trzy główne organizacje spółdzielcze i odpowiadają im trzy największe związki zawodowe. Według Luci Pastorellego we Włoszech istnieje dobry dialog społeczny pomiędzy spółdzielniami a związkami zawodowymi.
Jeśli chodzi o sytuację w Czechach to Lucie Brancikova stwierdziła, że Czechy nie posiadają szczególnego ustawodawstwa dla spółdzielni(są one zarejestrowane w Kodeksie Spółek Handlowych), oraz że żadne ustawodawstwo szczególnie nie wspiera rozwoju Ekonomii Społecznej i tworzenia przedsiębiorstw społecznych. Czeski rząd nie daje wiele wsparcia dla tego sektora ekonomii (ES i jej potencjał nie są oficjalnie rozpoznane). Organizacja SCMVD, którą w projekcie SCEW reprezentuje Lucie Brancikova, udziela wsparcia ekonomicznego i prawnego dla swoich spółdzielni członkowskich. Istnieje sieć aktywnych członków pomagających sobie wzajemnie w interesach, oraz w kwestiach personalnych i prawnych. SCMVD jest członkiem nieformalnej platformy ES razem z naukowcami, organizacjami pozarządowymi i ekspertami ES ? namacalnym rezultatem jest definicja ES i definicje w Czechach oraz wspólne działania promujące ES. Ponadto Lucie Brancikova zwróciła uwagę na niespójną politykę rządu czeskiego w kwestii wsparcia dla pracodawców dla ludzi niepełnosprawnych, których około 50 to członkowie SCMVD - zatrudniający ponad 50% pracowników z niepełnosprawnością. Egzystencja kilku członków jest zagrożona także poprzez globalny kryzys ekonomiczny i przez poprzednią długotrwałą silną czeską walutę. Ta krytyczna sytuacja prawdopodobnie wpłynie na gotowość do partycypacji w zaplanowanych badaniach w projekcie. W trakcie dyskusji Luca Pastorelli poruszył istotną kwestię posiadania własnej strony internetowej - jej brak oznacza brak istnienia w dzisiejszym świecie. Trzeba dowiedzieć się o koszt, odpowiedniej domeny w internecie i stworzyć stronę internetową, by sieć zaczęła działać, to może być bardzo pomocne przy rozpowszechnianiu rezultatów projektu i dla widoczności "sieci scew".
2. Prezentacja projektu: Joanna Brzozowska przedstawiła prezentację na temat głównych celów projektu jakimi są wspieranie i popieranie rozwoju i wymiany dobrych praktyk w Europie dotyczących struktur informacji, konsultacji i partycypacji wewnątrz przedsiębiorstw. (prezentacja stanowi załącznik do protokołu)
3. Prezentacja aspektów finansowych projektu - budżet: Projekt będzie współfinansowany przez Komisję. Musimy mieć wkład własny, który Komisja uzupełni swoimi środkami. Musimy dokładnie notować i rozliczać działania i czynności poszczególnych osób w projekcie, przygotować karty pracy dla uczestników. Luca Pastorelli zauważył, że nie ma co się martwić o współfinansowanie, raczej musimy się martwić o to czy projekt osiągnie rezultaty. Wszystkie działania muszą być wykonywane właściwie, trzeba zadbać o aktywną partycypację i rozsądną gospodarkę funduszami. Uczestnicy spotkania otrzymali papierową wersję budżetu projektu zaakceptowaną przez Komisję. Uczestnictwo w wydarzeniach jest w całości pokrywane przez projekt, w granicach finansowych projektu. Polityka będzie elastyczna, jednak w granicach projektu. Jeśli na jednych wydatkach coś zaoszczędzimy będziemy mogli wykorzystać nadwyżkę na cele, których nie chciała sfinansować Komisja. Będziemy się starać trzymać projektu. Jako wkład własny instytucji rozumie się godziny robocze. Wszystkie koszty spotkań będą pokryte. Luca Pastorelli nadmienił, że budżet został obcięty, a więc także obcięte jest dofinansowanie - co zmniejsza również wkład własny. W projekcie jest dużo organizacji z Włoch, więc możemy je poprosić o większy wkład własny. Wymiana dobrych praktyk i doświadczeń mogłaby być finansowana również przez zewnętrzne organizacje, ale trzeba to zorganizować, bo nie ustalono kto to mógłby być.
4. Sesja pytań i odpowiedzi: W trakcie tej sesji zaproponowano do ustalenia termin Konferencji w Krakowie w marcu 2009. Propozycją terminu jest 23-24 marca 2009. Ponadto postanowiono ponownie rozesłać listę partnerów z prośbą o dane kontaktowe osób odpowiedzialnych za realizację projektu, przede wszystkim adresy e-mail oraz skype osób uczestniczących w projekcie - najlepiej do połowy listopada. Do końca listopada, po dwustronnych negocjacjach z każdym z partnerów roześlemy plan działania i ostateczny koszt budżetu oraz model identyfikowania przykładów dobrych praktyk. Z każdego spotkania będzie sporządzany protokół oraz przygotowywane materiały informacyjne dla uczestników. Na 26 listopada, godzina 10.00 rano została ustalona pierwsza konferencja on-line partnerów projektu (poprzez skype). Na miesiące grudzień - styczeń 2009 przewidziana została identyfikacja pierwszych przykładów dobrych praktyk. Na koniec stycznia planujemy drugą konferencję on-line. W okresie styczeń - luty 2009 planujemy przygotowania do Konferencji w marcu w Krakowie oraz zakończenie fazy przygotowawczej projektu.
5. Debata nad zagadnieniami operacyjnymi: Strona bułgarska powinna dostarczyć informację wstępną na temat sytuacji spółdzielni socjalnych w Bułgarii. Luca Pastorelli zaproponował zasadę, by dla każdego kraju będącego partnerem projektu przyjąć taką samą strukturę informacji. Pierwsze propozycje w zakresie kwestionariusza powinny wypłynąć od DIESIS i ZLSP, następnie reszta partnerów projektu wysunie własne propozycje. Luca Pastorelli przedstawił propozycję kwestionariusza identyfikacji dobrych praktyk w trakcie swojej prezentacji. Jest to oczywiście propozycja do zmian i przedyskutowania - nie jest to wersja ostateczna, jedynie włoski przykład do rozważenia. To jest rodzaj ogólnego kwestionariusza, reszta jest uzależniona od uwarunkowań prawnych w poszczególnych krajach. W trakcie dyskusji nad kwestionariuszem zgłoszono następujące części jakie powinien zawierać:
- uszczegółowienie pytań oraz przeformułowanie w kierunku kwestionariusza jakościowego zamiast ilościowego;
- koncentracja na trzech międzynarodowych zasadach spółdzielczych, które najbardziej powiązane są z zagadnieniami partycypacji pracowników, a więc zasady: ekonomicznego uczestnictwa członków, demokratycznej członkowskiej kontroli oraz informowania, edukowania i szkolenia;
- miejsce na pokazanie konkretnej praktyki,
- informacje na temat rady nadzorczej i zarządu spółdzielni - kto i kiedy został powołany/odwołany, w jakim trybie, etc.
- propozycją osobnego rozdziału w kwestionariuszu jest kwestia tworzenia związków zawodowych w spółdzielni,
- więcej "życia i kolorów" w kwestionariuszu,
- informacja na temat 3 grup docelowych projektu,
- przygotowanie słowniczka pojęć: uściślenie definicji, znaczeń i konkretyzacja pytań, by w każdym kraju było takie samo rozumienie sformułowań,
- czy ankiety powinny być anonimowe czy nie? Kwestia wrażliwych dla spółdzielni sfer i pytania tych sfer dotyczące,
- badanie zderzenia pomiędzy oczekiwaniami grup celowych a tym co oferuje im forma zatrudnienia w ramach spółdzielni socjalnej. Analiza jakie były oczekiwania ludzi pracujących w spółdzielni socjalnej, a tym co osiągnęli po latach pracy w spółdzielni. Analiza rozbieżności - szukanie odpowiedzi w innych projektach i ich rezultatach jeśli są dostępne.
Pod koniec listopada zatwierdzimy sposoby identyfikowania dobrych praktyk, stworzymy instrument badawczy - kwestionariusz.
Joanna Brzozowska zwróciła uwagę na doświadczenia z sektora spółdzielni inwalidów i niewidomych są źródłem bezcennych informacji, jeśli chodzi o zatrudnienie ludzi upośledzonych; czyli jednej z grup celowych projektu. Jednym z celów projektu jest wyłuskanie różnorodności w spółdzielniach socjalnych, ich doświadczeń, problemów, dobrych praktyk w różnych krajach. Partnerom projektu zależy na jakościowym a nie ilościowym porównaniu pomiędzy krajami i ich doświadczeniami na polu spółdzielczości socjalnej. Doświadczenia projektu INVOLVE mogą zapewnić nam użyteczne informacje i materiały, od których zaczniemy nasze dalsze rozważania. Postanowiono się wzajemnie informować i przesyłać sobie drogą elektroniczną materiały przydatne w obecnym projekcie (na przykład powyżej wspomniany INVOLVE), zbierać statystyki dotyczące branż spółdzielczych oraz dane dotyczące sektora ekonomii społecznej w każdym kraju uczestniczącym w projekcie.
Ponadto partnerzy projektu zgodzili się, że będą wyszukiwać linki do stron internetowych organizacji i projektów pomocnych dla projektu SCEW. Protokół sporządził: Łukasz Uchto